Ateşli havale (febril konvülziyon), genellikle 6 ay–5 yaş arasındaki çocuklarda, vücut ısısının yükselmesiyle birlikte görülebilen nöbet tablosudur. Çoğu zaman bir enfeksiyon sırasında ateşin hızla yükselmesine eşlik eder. Ateşli havale, tek başına epilepsi anlamına gelmez; ancak ilk kez nöbet geçiren bir çocukta ayrımın doğru yapılması önemlidir.
Ailelerin en çok zorlandığı konu, nöbetin o anda korkutucu görünmesine karşın çoğu ateşli havalenin iyi seyirli olmasıdır. Yine de her çocuk aynı değildir; nöbetin süresi, tekrarlaması ve muayene bulguları hekim değerlendirmesinde yol göstericidir.
Konvülziyon, nöbet sırasında ortaya çıkabilen istemsiz kasılma ve sarsılma halini tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Ateşli havalede konvülziyon görülebileceği gibi, ateş dışındaki farklı nedenlerle gelişen nöbetlerde de konvülziyon görülebilir. Bu nedenle “konvülziyon” bir belirti/tabludur; altta yatan nedenin belirlenmesi gerekir.
Ateşli havale çoğunlukla:
Burada önemli nokta, çoğu çocukta havaleyi “ateşin yüksekliği” kadar, ateşin hızlı yükselmesinin tetikleyebilmesidir.
Ateşli havale sırasında şunlar görülebilir:
Her havale aynı şekilde olmaz. Bazı çocuklarda sarsılma belirgin olmayabilir; kısa süreli “donma” veya dalma şeklinde de görülebilir.
Aşağıdaki durumlarda acil değerlendirme önerilir:
Ateşli havale epilepsi değildir. Ancak bazı çocuklarda ateşli havale öyküsü, ilerleyen dönemde nöbet riskini bir miktar artırabilir. Bu risk; nöbetin özelliklerine, aile öyküsüne ve çocuğun nörolojik gelişim durumuna göre değişir. Bu nedenle ilk olay sonrası değerlendirme, aile için hem tıbbi hem de pratik açıdan yol göstericidir.
Hangi tetkiklerin gerekli olduğu, nöbetin özelliklerine ve muayene bulgularına göre karar verilir.
Ateşli havalede temel yaklaşım:
Çoğu çocukta ateşli havale kalıcı bir nörolojik probleme yol açmadan izlenir. Ancak tekrarlayan veya uzun süren nöbetlerde izlem planı hekim tarafından kişiye özel düzenlenir.
Prof. Dr. Selahattin Katar, çocuk nörolojisi, epilepsi ve yenidoğan nörolojisi alanlarında uzun yıllara dayanan klinik ve akademik deneyime sahip bir hekimdir.
